કલ્પના કરો કે સવારે તમારી આંખ ખૂલે છે અને અચાનક તમને ખબર પડે છે કે તમારી ધરપકડ થઈ ગઈ છે. ગુનો શું છે તે કોઈ કહેતું નથી, આરોપ શું છે તે કોઈ સમજાવતું નથી અને પોતાનો બચાવ કઈ રીતે કરવો તેનો કોઈ રસ્તો પણ દેખાતો નથી. ફ્રાન્ઝ કાફકાની વિશ્વવિખ્યાત માસ્ટરપીસ ‘ધ ટ્રાયલ’ (The Trial) ની આ ભેદી અને ગૂંચવણભરી દુનિયામાં તમારું સ્વાગત છે. આ માત્ર નવલકથાના મુખ્ય પાત્ર જોસેફ કે.ની કથા નથી, પરંતુ આ એ દરેક સામાન્ય માણસની કથા છે જે ક્યારેક ને ક્યારેક કોઈ અદૃશ્ય અને સંવેદનહીન વ્યવસ્થા સામે લાચાર બનીને ઊભો રહી જાય છે. આ એવી પરિસ્થિતિની વાત છે જ્યાં માણસની રજૂઆત સાંભળવામાં આવતી નથી અને તેની નિર્દોષતા કરતાં તેના પર મુકાયેલો આરોપ વધુ મોટો બની જાય છે.
મહાન લેખક ફ્રાન્ઝ કાફકા આપણને કાયદા, અદાલત, અમલદારો અને પ્રક્રિયાઓની એક એવી ભુલભુલૈયામાં લઈ જાય છે, જ્યાં બધું જ છે છતાં ‘ન્યાય’ ક્યાંક ગાયબ છે. આ નવલકથા વાંચતી વખતે તમને વારંવાર લાગશે કે જોસેફ કે.નો આક્રોશ એ તમારો પોતાનો જ આક્રોશ છે. જ્યારે નિયમો માણસ માટે નહીં, પણ માણસ નિયમો માટે જીવવા લાગે અને સવાલ પૂછવાનો અધિકાર પણ શંકાસ્પદ બની જાય, ત્યારે માણસની અંદર જે બેબસી અને ગૂંગળામણ જન્મે છે તેનું શ્રેષ્ઠ નિરૂપણ એટલે ‘ધ ટ્રાયલ’. આ પુસ્તક સમજાવે છે કે અહીં તમારો સૌથી મોટો શત્રુ કોઈ એક વ્યક્તિ નથી, પણ એક એવી સિસ્ટમ છે જેનો કોઈ ચહેરો નથી છતાં તેની પકડ અત્યંત મજબૂત છે.
કાફકાની કલમે લખાયેલી આ અજોડ કૃતિ કોઈ એક યુગ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ એ દરેક સમયની, દરેક સમાજની અને કદાચ આપણા દરેકની અંદર ચાલતા એક અદૃશ્ય કેસની કથા છે. કારણ કે આ દુનિયામાં ક્યારેક સૌથી મોટો આરોપ કોઈ ગુનો કરવાનો નહીં, પરંતુ માત્ર એક ‘સામાન્ય માણસ’ હોવાનો હોય છે. શું જોસેફ કે. આ અદૃશ્ય વ્યવસ્થાની જાળમાંથી બહાર આવી શકશે? આ મનોવૈજ્ઞાનિક અને વિચારતા કરી દે તેવી સફરનો અનુભવ કરવા માટે આજે જ ‘ધ ટ્રાયલ’ પુસ્તક ખરીદો અને વિશ્વ સાહિત્યની એક બેનમૂન કૃતિને તમારા સંગ્રહનો હિસ્સો બનાવો.
