મહાસાગરનો માલિક એ પ્રખ્યાત ફ્રેન્ચ લેખક જૂલે વર્ન દ્વારા લખાયેલી એક ક્લાસિક વિજ્ઞાનકથા છે, જેનું મૂળ શીર્ષક Twenty Thousand Leagues Under the Seas છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૮૭૦માં પ્રકાશિત થયું હતું અને તે આજે પણ વિજ્ઞાનકથાના ક્ષેત્રમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ કૃતિ ગણાય છે.
આ વાર્તાનો મુખ્ય કથાકલ્પ એક વિશાળ અને રહસ્યમય દરિયાઈ રાક્ષસની શોધ પર આધારિત છે, જેના કારણે દરિયામાં જહાજોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ રહસ્યને ઉકેલવા માટે, ફ્રેન્ચ વૈજ્ઞાનિક પ્રોફેસર એરોનેક્સ, તેમનો મદદનીશ કોન્સેઇલ અને કેનેડિયન હાર્પૂનર નેડ લેન્ડ એક જહાજ પર સવાર થઈને નીકળે છે.
અચાનક, તેઓ જે રાક્ષસને શોધતા હતા તેની સાથે તેમનો સામનો થાય છે, અને તેમને ખબર પડે છે કે તે કોઈ જીવ નહીં, પરંતુ એક અતિ આધુનિક સબમરીન છે, જેનું નામ નોટિલસ છે. આ સબમરીનનો કપ્તાન કેપ્ટન નેમો છે. કેપ્ટન નેમો એક પ્રતિભાશાળી, ભેદી અને દુનિયાથી અલિપ્ત રહેનાર વ્યક્તિ છે જે સમુદ્રના ઊંડાણનો સાચા અર્થમાં માલિક છે.
વાર્તા આ ત્રણેય પાત્રોના નોટિલસમાં કેદ થયા બાદના સાહસોનું વર્ણન કરે છે. તેઓ કેપ્ટન નેમો સાથે સમુદ્રના અજાણ્યા અને અદ્ભુત વિશ્વની સફર કરે છે. આ સફર દરમિયાન તેઓ સમુદ્રની અંદરના અદ્ભુત દૃશ્યો, લુપ્ત થયેલા શહેરો અને વિવિધ દરિયાઈ જીવોનો અનુભવ કરે છે. મહાસાગરનો માલિક વિજ્ઞાન, સાહસ, રહસ્ય અને માનવ સ્વભાવના ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણનો એક અદ્ભુત સંગમ છે.
