COMPUTER KRANTI NA KARMAVIRO

યોગેન્દ્ર જાની લિખિત પુસ્તક ‘કોમ્પ્યુટર ક્રાંતિના કર્મવીરો’ એ કોમ્પ્યુટરના વિકાસ અને તેના પાછળ રહેલા મહાન વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો અને ઇજનેરોની જીવનગાથા રજૂ કરતું એક અત્યંત રસપ્રદ પુસ્તક છે. આ પુસ્તક માત્ર ટેકનોલોજીની પ્રગતિ જ નહીં, પરંતુ માનવ કલ્પના, ધૈર્ય અને અખૂટ મહેનતનું પરિણામ દર્શાવે છે. પુસ્તકનો પ્રારંભ ગણતરી યંત્રોના પૂર્વજ ગણાતા એબકસથી થાય છે અને તે પછી ચાર્લ્સ બેબેજ અને તેમના ‘એનાલિટિકલ એન્જિન’ની વાત કરવામાં આવી છે, જેને આધુનિક કમ્પ્યુટરનો પાયો માનવામાં આવે છે. આ જ કારણે બેબેજને ‘કોમ્પ્યુટરના પિતા’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

પુસ્તક આગળ વધતા, કોમ્પ્યુટરની કાર્યપ્રણાલીનો આધાર એવા બાઈનરી કોડ અને ગાણિતિક તર્કની વાત કરે છે. તે જ્યોર્જ બૂલના ‘બુલિયન અલ્જેબ્રા’ના સિદ્ધાંતો સમજાવે છે, જેણે આધુનિક લોજિક સર્કિટ્સ માટે ગાણિતિક આધાર પૂરો પાડ્યો. ત્યારબાદ, પુસ્તક બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાનના પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોનિક કોમ્પ્યુટર્સ, જેમ કે એનિયાક (ENIAC), અને એલન ટ્યુરિંગના ‘ટ્યુરિંગ મશીન’ વિશે માહિતી આપે છે. ટ્યુરિંગના અલ્ગોરિધમ અને કોમ્પ્યુટબિલિટીના સિદ્ધાંતોએ કોમ્પ્યુટર વિજ્ઞાનને એક સ્વતંત્ર શિસ્ત તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.

આધુનિક યુગમાં, પુસ્તક માઇક્રોપ્રોસેસર અને પર્સનલ કોમ્પ્યુટર્સ (PC) ના ઉદ્ભવ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. રોબર્ટ નોયસ અને ગોર્ડન મૂર જેવા વૈજ્ઞાનિકોએ ઇન્ટેલ (Intel) જેવી કંપનીઓની સ્થાપના કરીને માઇક્રોપ્રોસેસરની શોધ કરી. આ શોધથી કોમ્પ્યુટરનું કદ નાનું બન્યું અને તે સામાન્ય લોકો માટે સુલભ બન્યું. બિલ ગેટ્સ અને સ્ટીવ જોબ્સ જેવી પ્રતિભાઓએ માઇક્રોસોફ્ટ અને એપલ જેવી કંપનીઓ દ્વારા કોમ્પ્યુટરને દરેક ઘરમાં પહોંચાડ્યું. અંતે, પુસ્તક ઇન્ટરનેટના વિકાસ અને તેના મુખ્ય સંશોધકો, ખાસ કરીને ટીમ બર્નર્સ-લી અને તેમના દ્વારા શોધાયેલા વર્લ્ડ વાઇડ વેબ (WWW), વિશે માહિતી આપીને સમાપ્ત થાય છે, જેણે દુનિયાને એક વૈશ્વિક ગામમાં ફેરવી નાખી. આ પુસ્તક દર્શાવે છે કે કોમ્પ્યુટર ક્રાંતિ એ અનેક મહાન દિમાગોના સામૂહિક પ્રયાસનું પરિણામ છે.